Isırma

Çiğneme gıdaların ısırılması ile başlar ve lateral çiğneme fazı ile devam eder. Bu lateral çiğneme fazı, erken diş kapanması fazı ile geç diş kapanması fazı olarak ikiye ayrılabilir. Isırma, başlangıç olarak gıdaların alınabilmesi için bir ağız açma fazı içerir, devamında sagittal düzlemde gelişen ve üst ile alt kesici dişleri uç uca bir konuma getiren mandibulanın kapanma hareketi meydana gelir. Bu hareket, kesici dişler üzerine uzun aksları doğrultusunda yük bindirir ve her iki kondili öne ve aşağı kaydırır.

Aşınmaya uğramamış kesici dişler ile, insizal kenarda 1 mm'den fazla ayırma kuvveti oluşmaz. Bu kuvvet, insizal kenarlar aşındıkça belirgin biçimde artar.

Sonuç olarak, uç uca insizal ısırma gittikçe yüzey yüzeye ısırmaya dönüşecek, kesici dişler üzerine onları uzun akslarından çıkaracak biçimde yük bindirecek ve kondillerin posteriorda kalmasına ve devamında olumsuz nöromuskuler cevabın oluşmasına yol açacaktır. En sonunda nörmuskuler kontrol altında atravmatik olarak gelişen bir hareket ile alt kesicilerin insizal kenarları maksiller kesici dişlerin lingual duvarları boyunca kayacaktır. Ancak alt kesici dişlerin insizal kenarlarının genişliğinin artması, anterior dişler üzerinde aşırı yük oluşturacak ve mandibuler kesici dişleri lingual yönde zorlayacaktır. Dolayısıyla, adeziv porselen restorasyonların kesici kenar tasarımları ile keskin, aşınmamış doğal dişleri taklit etmesi ve tüm yapıları ile internal yük dağılımını ve aksiyel ve yatay yüklerin en uygun biçimde iletilmesini sağlaması gerekmektedir.

Ara yüz çürükleri, kompozit restorasyonlar veya diş fraktürlerinin mevcut oluşu anterior maksiller adeziv porselen restorasyonların linguale doğru uzatılmasını gerektirdiğinde, bu mekanik gereksinimler göz önüne alınmalıdır. Aynı şekilde, aşağıdaki fonksiyonel gereksinimlerin varlığında maksiller kesici dişler veya kaninlerin tasarımında adeziv porselen restorasyonların palatal uzantılarının kullanılması kaçınılmaz hale gelir:
. Yetersiz yatay veya dikey interoklüzal ilişkilerin düzeltilmesi için anterior rehberliğin geliştirilmesi,
. ideal sentrik interoklüzal temaslar yaratmak ve lingual olarak konumlanmış karşıt alt kesici dişlerin sürmesini engellemek için singulum ve lateral palatal sırtların tasarlanması.

Adeziv porselen restorasyonların planlanmasını optimize etmek için, insizal kenara doğru yönlendirilmiş 50 N'luk teğet bir yük varlığında, singulum alanının tüm palatal yüzeydeki en düşük gerilme kuvvetine maruz kalacağı bilinmelidir. Dolayısıyla bu bölge, adeziv porselen restorasyon kenarı için en uygun konum olarak kabul edilebilir. Her şeyin ötesinde, adeziv porselen restorasyonun düşük gerilme kuvveti alan bu bölgede konumlandırılmış kenarı, bitiş çizgisinin tasarımının önemini azaltacaktır; mine çubuklarını 50°'nin üzerinde bir açı ile kesen bir butt kenar mükemmel biçimde kabul edilebilirken, uzun bir chamfer mineye daha fazla bir bağlanma sağlayarak çubukları 90° ile kesecek ve belirgin biçimde direnç oluşturacaktır.

Çalışmalar bu tip bir adeziv porselen restorasyon planlamasının uyumluluğunun nispeten en düşük seviyede olduğunu ortaya koysa da, kırılma direncinde reziliyensin anahtar faktör olduğu bilgisi ışığında belki de kırık mekaniğinde temel bir belirleyici olduğu ispat edilen den-tin bağları sayesinde klinik uygulamalarda kırılma oranı oldukça düşük seviyededir. Daha önce belirtildiği gibi adeziv porselen restorasyonun palatal uzantısı, fonksiyonel koşullar eksentrik oklüzyon sırasında yeterli düzeyde interoklüzal aralık bırakılabilmesi için anterior rehberlikte bir artış gerektirdiğinde her zaman uygulanması gereken bir koşul durumundadır. Palatal uzantı için fonksiyonel endikasyon, doku koruyuculuğunun baskın olduğu fonksiyonel açıdan iyi oklüzyonlarda azalır. Düşük gerilme kuvveti görülen bir bölgede konumlandırıldığı sürece, butt joint veya chamfer tarzında hazırlanan insizal palatal uzantı en geçerli planlama şeklidir.

Adeziv porselen restorasyon planlamalarında kullanılan palatal uzantılar veya palatal yüzeyin örtülmesi tasarımları, ısırma fonksiyonu veya gıdaların koparılmasına mükemmel biçimde direnç gösterirler. Adeziv porselen restorasyonların palatal uzantılarının sadece kenarının palatal içbükeylik üzerinde bitmemesine dikkat edilmelidir, çünkü bu şekilde ince ve hassas bir porselen uzantısı yüksek gerilme kuvvetlerinin oluştuğu bir bölgede konumlandırılmış olacaktır. Normal fonksiyon sadece gıdaların ısırılmasını değil, çiğnenmesini de kapsar.

Kaynak: Porselen Laminate Venerler Bilim ve Sanatı - Galip Gürel