|
Diş çıkarma belirtileri;
* dişetlerinde kızarıklık, kaşıntı, şişme
* tükrük akışında artış
* sert cisimleri ısırma isteği
*iştahsızlık, huzursuzluk
olarak görülebilir.
Burada anne ve babanın yapması gereken bebeğe ilgi, şefkat
göstererek;
bebeğin dişetlerini soğuk bir bezle temizlemek
bebeğe soğuk diş kaşıyıcıları vermek
bebeğe diş hekimi kontrolünde ağrı kesici pomadlar
kullandırmaktır.
Süt dişlerinin yerine yenisi gelecek düşüncesiyle bakımının
ihmal edilmesi büyük bir hatadır. Süt dişlerinin;
çocuğun düzgün beslenmesi
konuşmanın düzgün gelişmesi
çocuğun psikolojisi, kendisine güven ve saygısı
yerine gelecek daimi diş için yer tutucu görevi görmesi
nedenlerinden dolayı temizlenmesi çok önemlidir.
Bebeğin ağzında ilk süt dişleri çıkmaya başladığında; anne temiz
bir tülbent veya gazlı bez yardımıyla beslenme sonrası dişleri
temizlemelidir. 1,5-2 yaşlarına geldiğinde küçük bir fırça
yardımıyla ebeveyn kontrolünde çocuğa diş fırçalama alışkanlığı
kazandırılmalıdır. Bebeklerin dişlerinde 'biberon çürüğü'
dediğimiz kahverengi lekelenmeler görülebilir. Gece biberonla
uyuyan bebeklerde sık karşılaşılır. Biberon çürüğünden korunmak
için;
bebeğin biberonla uyuma alışkanlığı önlenmeli
bebek beslendikten sonra su içirilmeli
biberondaki süte şeker, bal, pekmez ilave edilmemelidir.
Parmak emme doğuştan kazanılmış bir reflekstir. Parmak emme,
yalancı emzik kullanma alışkanlıkları 2-2,5 yaşına kadar
sürebilir. Ancak bu yaştan sonra süren parmak emme alışkanlığı
ortodontik problemlere sebep olur. Parmak emme alışkanlığı en
geç 4,5 yaşında bıraktırılmalıdır.
Süt diş dizisi tamamlandığında ağızda 8 kesici, 4 köpek ve 8 azı
dişinden oluşan 20 süt dişi vardır. 6 yaşında süt dişlerinin
arkasında daimi dişler çıkmaya başlar. '6 yaş dişi' dediğimiz bu
dişler üstlerinde düşecek süt dişi olmadığı ve geride
kaldıklarından dolayı çocuk ve ebeveyn tarafından fark
edilmezler ve yeterince temizlenemediklerinden dolayı çürümeye
yatkındırlar. Bu dişlerin üzerinde bulunan girinti ve çıkıntılar
diş hekimi tarafından 'fissür sealent' uygulanarak örtülür ve
çürük yapıcı etkenlerin dişin üzerine yapışması engellenir.
Ayrıca topikal flor uygulamasıyla dişler çürüğe karşı dirençli
hale getirilir.
Çocuk yaşlarda kazanılan diş fırçalama alışkanlığı ve diş
hekimlerinin uyguladığı koruyucu tedavilerle sağlıklı ve güzel
dişlere sahip olmak elimizde!
Süt dişleri normal dişlere oranla daha çok organik madde
içerirler, bu nedenle çürümeye daha yatkınlardır, daha kolay ve
hızlı çürürler.
Çocuklar, çürüğün erken döneminde görülebilen soğuk sıcak
hassasiyeti ve hafif ağrı gibi sinyalleri zamanında
yorumlayamazlar. Olayı ancak dayanılamayacak kadar ağrı
olmasında fark ederler ki bu durumda çok geç kalınmış olabilir.
Çocuklar ağız bakımına yetişkinler kadar dikkat edemezler.
Çocuğun el becerisi, merakı ve ebeveynin tutumu diş fırçalama
alışkanlığını belirler.
Özellikle annelerin sıklıkla yaptığı bir hata da emzik ya da
biberonu şeker, reçel vb. gibi gıdalara batırarak çocuklara
vermeleri veya uyku aralarında şekerli süt, meyve suyu gibi
gıdalara alıştırmalarıdır. Böylece beslenme düzensizliğinden
dolayı dişler çürümeye yatkın hale gelir.
Çürüğü tamamen engelleyebilecek bir aşı yada ilaç henüz
geliştirilemedi. Ancak, çürük sayısını azaltmaya yönelik bazı
malzemeler günümüzde kullanılmaktadır, bunlardan birisi; "
fissür örtücü " dediğimiz malzemedir. Diş çürükleri genellikle
azı ve küçükazı dişlerinin, çiğneyici yüzlerinde bulunan "fissür"
adı verilen oluklarda başlar. Bahsettiğimiz malzemeyle olukların
üzeri kapatılıp, o bölgeye mikrop, yemek artığı vs. nin sızması
engellenerek çürük başlaması önlenir. Bu işlem, 6 yaşından
itibaren çıkan kalıcı azı ve küçükazı dişlerine de
uygulanabilir.
Çürüğü engellemenin başka bir yolu da dişlerin çürüğe karşı
direncini artırmaktır. Dişlere yüzeysel florür uygulanması
suretiyle bu direnç kazandırılır.
Süt dişleri toplam 20 tanedir.
Süt dişlerinin aralarının açık olması normaldir. Bunun nedeni
yerlerine gelecek daimi dişlere yer sağlamaktır.
Süt dişlerinde de çürük oluşabilir. Bu çürüklerinde mutlaka
tedavi edilmesi gerekir.
Süt dişleri iltihaplanmış ise önce kanal tedavisi denenmeli,
mümkün olmazsa diş çekilmelidir.
Süt dişleri zamanından önce çekilirse, alttan gelen daimi dişe
yer kalmaz ve yer darlığı oluşur.
Dolayısıyla süt dişlerindeki çürükler tedavi edilmeli, "nasıl
olsa yerine yenileri gelecek" yanılgısına düşülmemelidir.
 |
Çocuklarda diş yaralanmaları: Çocuklarda dişlerin zarar
gördüğü kazalarda zaman kaybetmeden müdahalede
bulunulmalıdır.Çocuklardaki diş yaralanmaları, bazen kalıcı
dişin tamamıyla yuvasından ayrılmasına sebep olabilir. Bu
durumda çıkan diş ile birlikte acilen diş hekiminize
gitmelisiniz. Bu esnada diş, bir bardak sütün içinde, eğer süt
mevcut değilse, temiz bir su içinde muhafaza edilmelidir. |
Bebeklerde ağız bakımı:
Bebeklerin, en azından ilk dört
ay anne sütü ile beslenmeleri ağız çevresindeki yumuşak doku ve
kas fonksiyonlarının normal gelişimini sağlayacaktır. Anne
sütünün yetersiz olduğu durumlarda fizyolojik başlıklı (damaklı,
kesik uçlu) biberon kullanımı gerekir.
Bebekler 1 yaşından itibaren bardak ve kaşıkla beslenmeye
alıştırılmalıdır.
Biberonla beslenme en fazla 2 yaşına kadar devam edebilir.
Parmak emme yalancı emzik kullanma gibi alışkanlıklara 2 - 2,5
yaşına kadar izin verilebilir. Eğer parmak emme alışkanlığı
mevcutsa, bunun sebebi araştırılarak 3- 6 yaş arasında bu
alışkanlık mutlaka giderilmelidir.
Solunum problemleri, çene gelişmesi üzerine olumsuz etki eder.
Burundan değil de, sadece ağızdan soluma durumu mevcutsa (bu
durum uykuda daha iyi anlaşılır) muhakkak kulak burun boğaz
uzmanına danışılmalıdır.
Çocuklarda diş fırçalama ne zaman başlamalıdır?
Bebek 6-8 aylıkken, (yani ilk dişler ağızda göründüğünde)
temizleme işlemi başlamalıdır. Sabah kahvaltısı sonrası ve gece
yatmadan önce dişleri (en azından çiğneme yüzeylerini) temiz bir
tülbent ya da gazlı bezi ıslatarak silmek, temizlemek yerinde
olur.
Diş fırçası kullanımına ise çocuğun arka dişlerinin çıkmasından
sonra (ortalama 2,5 - 3 yaşında ) başlanması uygundur.
Bebeğimin dişleri sürer sürmez çürüdü. Nedeni ne olabilir?
Bebeklerde bazen dişlerin üzerinde sürer sürmez kahverengi
lekeler oluştuğu ya da bu dişlerin kırılıp döküldüğü gözlenir.
Aslında bu lekeler diş çürükleridir ve dişler de çürük nedeniyle
kırılır. Bu kadar erken bir dönemde çürük oluşmasının nedeni de
biberon çürüğü adı verilen çürüklerdir. Bebek beslenmesinde en
önemli besin olan anne sütü ya da inek sütü doğal olarak şeker
içerir. Gece yatmadan önce yada uyku sırasında bebek anne sütü
ya da biberon emerse süt ağızda birikerek mikropların dişleri
çürütmesi için elverişli bir ortam oluşturur. Bu nedenle
özellikle gece beslenmesi sonrası dişlerin temizliğine özen
gösterilmelidir.
Bebeğinizin gece ağzında biberonla uyuma alışkanlığını önleyin.
Beslendikten sonra uyutmaya çalışın.
Biberondaki süte şeker, bal pekmez gibi tatlandırıcılar ilave
etmeyin.
Bebek beslendikten sonra mutlaka su içirin.
İlk dişlerin sürmeye başlamasıyla gece ve sabah beslenmeleri
sonrası temiz, ıslak bir tülbent ile dişlerini silerek
temizleyin.
Biberon çürüğünün önemli midir?
Biberon çürüğü görülen dişler tedavi edilmezse ağrı yapar ve
iltihaplanır. İltihaplı ya da ağrıyan dişler bebeğin
huzursuzlanmasına ve beslenme düzeninin bozulmasına neden olur.
İltihap alttan gelecek kalıcı dişler de etkileyip şekillerinin
bozuk olmasına yol açar.
Çocuklarda hangi diş macunu ne kadar kullanılmalıdır?
Bebeklik döneminde ve üç yaşına kadar çocuklarda diş macunu
kullanımı önerilmez. Diş macunu kullanımına üç yaşından sonra
başlanmalıdır.Ancak reklamlarda gördüğünüz gibi 3-5 cm. değil,
bir leblebi kadar macun fırçalama için yeterli olacaktır.
Diş macunu kullanımına başlandığı dönemde, florürlü diş
macunlarından herhangi biri tercih edilebilir. Önemli olan
çocuğun seçilen macunun tadını sevip istek duymasıdır.
Fırçalama işleminde macundan çok, etkili bir fırçalama işleminin
önemli olduğunu unutmamak gerekir.
Acil durumlar :
Diş Ağrısı: Ağrıyan dişin çevresini temizleyin. Ilık tuzlu
su ile gargara yaptırın ve eğer varsa sıkışmış yiyecek
artıklarını diş ipi ile uzaklaştırın. Asla dişin üzerine aspirin
ya da benzeri ilaçlar koymayın. Çocuğunuza daha önce de denemiş
olduğunuz bir ağrı kesici verin ve en kısa sürede bir diş
hekimine götürün.
Isırılmış Dudak, Dil,
Dudak Yada Yanak: Yaralı bölgeye buz koyun. Eğer kanama
varsa, temiz bir gazlı bez ile hafifçe basınç uygulayın. Kanama
15 dakika içinde durmazsa diş hekiminize başvurun.
Diş Tümüyle Çıkmışsa: Dişi bulun. Köküne mümkün olduğunca
dokunmadan alın. Diş hekimine gidene kadar dişi saklamak için en
ideal ortam süttür. Temiz bir kapta sütün içinde koruyarak en
kısa sürede diş hekiminize gidin.
Süt Veya Sürekli Dişlere Travma: Hiç zaman kaybetmeden
diş hekiminiz ile temasa geçin. Travmalardan sonra her
kaybedilen saat oluşan hasarı büyütmektedir. Diş Hekiminize
ulaşana kadar yarayı ılık su ile temizleyin. O bölgeye soğuk
kompres uygulayın. Varsa Kırık diş parçalarını saklayın. |
