Renk

Renk bir dildir. Rengi anlamak, renk dilinin bilinmesini gerektirir. Sıkça konuşulur, ancak genellikle yanlış iletilir. Estetik restoratif dişhekimliğinde renk seçimi ile ilgili zorlukların üstesinden gelebilmek için, renk bilimi ve sanatını anlamak gerekir. Zor bir iştir, çünkü renk görsel ve bilimsel bileşenlerin birbiri içerisine geçtiği soyut bir kavramdır. İkilemi yaratan, insan gözünün rengi açık, öz ve devamlı bir biçimde algılayamamasıdır.

Göz renk analizi için en güvenilir araç olmadığı için renk algılamasında bireysel farklılıklar gözlenebilir. 1900'lü yılların başlarında, renk kontrolü açısından hazırlanan renk skalalarının tutarsız sonuçlar verdiği anlaşılmış ve klinisyenler bu konu üzerinde pek çok çalışma üretmişlerdir. Renk "skalası" üzerindeki çalışmaların yoğun olarak 1980'li yıllarda yapıldığı görülmekle birlikte, günümüze dek devam eden çalışmalar da mevcuttur. Yeni restoratif materyallerdi Ve dental adezivlerin geliştirilmesinin yanı sıra klinisyen ile laboratuar teknisyeninin yakın işbirliğine de önem verilmiştir. Yeni geliştirilen restoratif materyaller hekimlerin dental restorasyonların canlılığını ve translüsensisini geliştirebilmesine olanak vermiştir. Adeziv diş-hekimliği tam seramik restorasyonların direncini en üst seviyeye çıkarırken, ideal renk ve translüsensiyi korumuştur. Günümüz yaşam biçiminde güzel bir gülüş lüks olarak değerlendirmekten çok yaşam stilimizin önemli bir parçası olarak kabul edilmektedir.

Estetik bir anterior restorasyonun yaratabilmesinde en önemli faktör doğal bir görünüm ve fonksiyonun elde edilmesidir. Sonuçta elde edilen estetik görüntü hasta ve hekimin beklentilerini karşılamalıdır. Bu şekilde memnun edici sonuçlar ancak aşağıdaki ön koşullar karşılandığında elde edilebilir:

1. Klinisyenin her hasta için doğru rengin seçilmesi dahil olmak üzere renk planlaması bilimi ve sanatını iyice kavraması gerekir.
2. Klinisyen diş laboratuvan ile tedavi planı ve renk seçimleri hakkında yeterli bir iletişim kurmuş olmalıdır.
3. Laboratuvar teknisyeni alınan bilgileri doğru biçimde yorumlamış, doğal görünümlü ve göze batmayan bir restorasyon hazırlamak için üretim aşamasında yer alan materyalleri başarı ile bir araya getirmiş olmalıdır. Ne var ki, yeni nesil kompozit restoratif materyallerin optik özelliklerindeki farklılıklar nedeniyle renk seçimi işlemi daha karmaşık hale gelmiştir. Renk seçimi, olumlu bir estetik sonuç elde etmek için yerine getirilmesi gereken beş ayrı değişken içermektedir:

1. analiz
2. iletişim
3. yorumlama
4. üretim
5. kontrol.

Renk seçimi ile ilgili zorluklar ilk olarak 1931 yılında Clark tarafından literatürde tanımlanmıştır. Preston ve Bergen uygun renk seçimi için gereken ışık türü ve miktarına değinmiştir. Aynı zamanda, renk indeksi oluşturulmasının doğruluğu ve tutarlılığındaki yetersizlikleri de tanımlamışlardır. Daha sonra bu çabalar, doğal dişler ile popüler renk skala sistemlerinin renktonları arasında farklılıkların mevcut olduğunu ortaya koyan Sproull ve Miller'in çalışmaları ile daha ileriye taşınmıştır. Bergen, Munsell Sorensen, Yamamotou ve l/bassy16 de dahil olmak üzere pekçok araştırmacı geleneksel renk skala sistemlerinin sübjektif olmalarından dolayı yetersizlikleri ile ilgili olarak literatüre katkıda bulunmuştur.

Optimal renk seçimine ulaşmak için en yeni gelişme, teknoloji ürünü renk skala sistemleridir; etkili birkaç renk seçim sistemi mevcuttur. Diş-hekimi için artık renk planlamasına sübjektif veya objektif bir yaklaşım mevcuttur. Sübjektif yaklaşım - renk indekslerinin kullanılması - en yaygın uygulamadır ve renk algılaması ile ilgili insan faktörüne bağlı olarak bazı belirsizlikler içerir. Objektif yaklaşım -teknoloji ürünü bilgisayarlı görüntüleme ve analizi - insan faktörünün etkisinin büyük kısmının üstesinden gelir. Protetik veya genel dişhekimliğinde yaygın olmayan ekipmanlar ile ilgili deneyim ve beceri gerektirir. Eğer dişhekimi materyaller ve özellikleri hakkında sınırlı bilgiye sahip ise veya laboratuvar teknisyeni doğrudan hastalar ile çalışma konusunda deneyimsiz ise başka zorluklar da yaşanabilir.

Doğru renk seçiminin estetik diş hekimliğindeki klinik açıdan önemi hafife alınamaz. Uygun renk tonu seçilmedi ise, materyale, yapıya ve restorasyonun diğer yönlerine ne kadar dikkat edilirse edilsin optimal bir sonuca ulaşmak mümkün olamaz. Bu bölümün amacı, renk analizi gerektiren tüm restorasyon tipleri için renk tespitinde ideal sonuçlar elde edebilmekte etkili olan anahtar hususların gözden geçirilmesidir.

Kaynak: Porselen Laminate Venerler Bilim ve Sanatı - Galip Gürel